Konwersja AVI z obrazem 16/9 do VCD [napisy na borderze + zmienny bitrate]

Artykuł ten odnosi się do bardziej doświadczonych użytkowników, którzy mają podstawy i wiedzą co nie co o tematyce kompresji.
Opis jednak jest przedstawiony w prostej formie, aby każdy mógł z niego skorzystać. Dla niektórych użytkowników konwersja do formatu VCD dotychczas znana była tylko w prostej postaci.
Nie można było ingerować w obraz ani dźwięk a napisy wyświetlały się na obrazie. Aby to zmienić powstał ten artykuł. Naszym celem będzie zmiana obrazu 16:9 z dodaniem banerów aby obraz końcowy wyszedł w postaci 4:3, czyli tak jak wyświetla nasz telewizor czy monitor.
UWAGA! W opisie znajdzie się metoda, którą możemy nazwać poza standardem VideoCD, należy upewnić się czy nasz stacjonarny odtwarzacz DVD będzie w stanie odczytać powstały materiał robiąc fragment próbny.

Wymagane narzędzia:
Avisynth 2.5.x - utworzymy skrypt aby wczytać go do TMPGEncodera
TMPGEnc - przekonwertujemy nasz materiał do formatu MPG
Kalkulator MPEG - wyliczymy bitrate aby wykorzystać całą powierzchnie płyty/płyt
Gordian Knot - pomoże nam dobrać właściwy aspekt obrazu i zrobić skrypt

Należy sobie przygotować napisy do filmu w formacie *ssa

Ustalenie rozdzielczości i zapisanie skryptu

Pierwszym posunięciem będzie wczytanie naszego materiału do Gordian Knota, ustalimy jaka będzie rozdzielczość naszego obrazu na wyjściu.
Standard VCD przewiduje odpowiednio rozdzielczości dla PAL-352x288 i NTSC-352x240. Musimy zatem zmniejszyć rozdzielczość do standardu VCD a pomoże nam w tym ten właśnie kalkulator.
Po wczytaniu filmu powinna się pojawić rozdzielczość naszego AVI w polu inny [zaznaczamy to pole]. Stosunek aspektu pozostaje bez zmian czyli 1:1[również zaznaczamy], przycięcie wyłączamy [klikamy wyłącz].
Ustawimy rozdzielczość aby wyjściowy obraz był zgodny z aspektem i do niego dobierzemy wysokość dodając bordery [czarne pasy pomiędzy obrazem]
Oba punkty muszą być ustawione tak, by pokazywało jak na obrazie poniżej:
1. Rozdzielczość naszego filmu.
2. Aspekt obrazu - wynik powinien wskazać na 0.0% Zoom na 100% oznacza, iż ustawiliśmy rozdzielczość prawidłowo - taka jest wielkość obrazu na wejściu i taka powinna być na wyjściu.

W okienku podglądu filmu należy teraz wybrać Zapisz&Koduj.
Tutaj dopiero wskażemy na rozdzielczość wyjściową naszego filmu, zaznaczamy zmianę rozdzielczości na VCD i przechodzimy do edycji skryptu.

Edycja skryptu nie jest skomplikowana, na wstępie odszukajmy linii gdzie wskazana jest ścieżka do filtra VSFilter.dll. Zauważymy, iż w liniach jako pierwszy znak występuje tak zwana kratka #, oznacza ona dezaktywację danej linii skryptu. Należy w tym wypadku usunąć # występującą w linii ładowania plugina - naszego filtra do napisów. Przesuwając się w dół możemy unieważnić przycinanie obrazu, gdyż nie stosujemy tego w tym materiale. Przy crop wstawiamy znak # , następnie napotkamy komendę wstawiającą nasze bordery AddBorders( ) poniżej tej linii musimy już własnoręcznie dopisać TextSub ("...podać ścieżkę apisy.ssa"). Poniżej dopiszemy zmianę palety kolorów na YUY2 i informację o przeplocie. Limiter określa poziom chrominacji i luminacji, w jakim przedziale określa zapis w nawiasie. Wpisy te pozwolą uzyskać obraz w odpowiednich proporcjach kolorów wyświetlanych w telewizorze. Domyślnym ustawieniem dla limitera powinno byś 16,235,16,235. Filtr posiada standardowy zakres luminancji przyjęty od 16-235 a zakres chrominancji od 16-240. Powodem obcięcia obu zakresów jest niekompatybilność z niektórymi modelami telewizorów i lepiej jest usunać pixele z poza zakresu przed kodowaniem, jeśli kompresja jest przeprowadzana z zamiarem odtwarzania materiału na telewizorze.
Tak skomponowany skrypt zapisujemy najlepiej do folderu, gdzie jest nasz film wraz z napisami. Wystarczy wówczas podać komendę do napisów jak na obrazie bez wpisywania ścieżki do nich.

Skrypt taki możemy odtworzyć np. w Windows Media Playerze czy też wczytując go od razu do TMPGEnc możemy użyć podglądu [File / Preview]
Po wczytaniu do programu możemy się przyjrzeć jak wyglądają nasze napisy. Mamy możliwość poprawienia ich wysokości, rozmiaru czy koloru, dopasowujemy do własnych potrzeb i gustu. Jak widać na załączonym obrazie obraz jest przesunięty ku górze przez powiększenie bordera dolnego. Dodatkowo odpowiedni musi być zapis w linii komend naszych napisów w formacie *SubStationAlpha. Otwieramy napisy w notatniku i edytujemy linię z zapisem konfiguracji napisów:
Style: Style1,Tahoma,20,65535,1441791,0,0,0,0,1,2,1,6,25,25,210,0,238
Liczba 6 odpowiada za miejsce z którego będzie się zaczynało wyświetlanie napisów, przykład 210 blokuje wyświetlanie powyżej punktu zaczepienia. Wynika z tego, iż każda dodatkowo pojawiająca się linia będzie opuszczona w dół a nie odwrotnie [wyżej na obraz] jak jest to domyślnie ustawione. Aby dobrać właściwe parametry cyrkulujemy z wartością odpowiedzialną za margines dolny [napis 210], odtwarzamy skrypt by sprawdzić ustawienie napisów i ewentualnie skorygować wprowadzając zmianę położenia marginesu. Proponujemy też przesunąć obraz wyżej by napisy całkowicie wyświetlały się na banerze. Otwieramy w takim razie skrypt wczytując go do notatnika i wyszukujemy linii AddBorders(...) W środku podane są cyfry odpowiadające za dodanie czarnych pasów - wzór: [lewa, góra, prawa, dół]
W naszym przykładzie Gordian Knot wyliczył (0,54,0,54), czyli podział obrazu jest równo między takie same pasy, my jednak możemy to zmienić. Zamieniamy cyfry by suma zawsze dawała nam wysokość 288 dla PAL i 240 dla NTSC łącznie z obrazem.
Przykład: Nasze pasy ustawiliśmy w ten sposób (0,34,0,74). Na obraz przypadło 180, na bordery 108 [0 + 54 + 0 + 54] =108+180=288, możemy zmieniać 2 i 4 wartość w zależności od upodobań pamiętając by ich suma pozostała taka, jak na początku.

KONWERSJA

Jesteśmy już przygotowani do konwersji, pozostaje tylko wczytać skrypt do programu który zajmie się zmianą formatu z AVI do MPG i rola nasza mogłaby się na tym zakończyć. Dla bardziej wnikliwych polecamy jeszcze metodę wykorzystania pełnej powierzchni płyt lub "ściśnięcie" do jednej. Zazwyczaj przerabiany materiał w standardzie VCD nie zmieści się na jedną płytę i dlatego dzielimy plik na dwie części. Czasami brakuje kilku megabajtów aby zmieściło się na jedną płytę i po nagraniu spora część powierzchni płyt nie zostaje wykorzystana w pełni.
Na przykładzie TMPGEnc pokażemy jak wyliczyć bitrate by materiał zmieścić na jedną lub dwie płyty w zależności od długości filmu. Potrzebny będzie do tego kalkulator mpeg do wyliczania bitrate, gdyż to głównie jest odpowiedzialne za rozmiar końcowy pliku. Mowa tu zarówno o video jak i audio.
Uwaga! Powstały materiał jest jednak niestandardowym do nagrania VCD i wcześniej należy zrobić test nagrywając próbkę i odtwarzając na naszym stacjonarnym DVD. Podczas nagrania należy zaznaczyć opcję poza standardem i nie pozwalać programowi przekonwertowania do standardu.

Wczytujemy profil UNLOCK przyciskiem Load w TMPGEnc

Przyciskiem BROWSE dodajemy wcześniej utworzony skrypt tak, jak byśmy wczytywali video. W polu video i audio powinna pojawić się informacja o obu z rozszerzeniem avs. Poniżej zapisujemy już gotowy plik mpg.

Możemy teraz wyliczyć na kalkulatorze jaki będzie bitrate naszego filmu, dla przykładu podane jak wyliczyć na dwie i jedną płytę o pojemności 700MB.
Na jedną płytę możemy zmniejszyć również bitrate dźwięku, nie powinno to mieć większego wpływu na jakość odsłuchu. Kalkulator ten jest jedynie przykładowym narzędziem, można oczywiście skorzystać z innych dostępnych.

W TMPGEnc klikamy na SETTING i ustawiamy parametry w nowy oknie. W pierwszej zakładce ustawiamy aspekt ratio na 1:1 i wpisujemy wyliczony bitrate.

W drugiej zakładce powtarzamy czynność z aspektem, ustawiamy aranżacje obrazu na Full screen

W audio wszystkie ustawienia musza być zgodne z tym, jak wyliczaliśmy w kalkulatorze. Przykład na 1 CD.

W ostatniej zakładce SYSTEM musimy zaznaczyć metodę poza standardem.

Pozostaje jedynie sprawdzić na dolnym pasku czy wszystko jest jak skalkulowaliśmy oraz czy zaznaczona jest metoda video z dźwiękiem.

Pozostaje nacisnąć przycisk START i czekać cierpliwie aż program skończy.
Pracę można oczywiście przerwać jeśli chcemy zrobić tylko próbę, aby sprawdzić wynik końcowy. Jeśli nie jesteśmy zadowoleni z jakości można zmienić jeszcze parametry i ruszyć ponownie z konwersją.
Plik końcowy nagrywamy wyłączając standardowe ustawienia. Tutaj przykład w najpopularniejszym programie "Nero Burning Rom".